Nicole Juffermans
uit de serie toga
Nicole Juffermans
• Sinds 2016 hoogleraar ‘Translationele Intensive Care Geneeskunde’ (UvA)
• In de toga: scène uit Saturday Night Fever, (‘Staying Alive’)


“Die voering is mijn eigen binnenpretje – iets waar ik enorme lol om heb in die soms wat stijve academische wereld met alle ceremonie en theater. Ik vind het een sterk beeld, zoals John Travolta daar staat in zijn rol als Tony Manero, met al die levenskracht – yeah, I’m staying alive! Het is een lekker nummer, en voor iemand die op de intensive care werkt, is die knipoog naar dat Bee Gees-nummer toepasselijk: patiënten komen op onze afdeling terecht als hun adem of hun bloedsomloop is weggevallen. Zonder intensive care zouden ze overlijden. Mét intensieve zorg brengt 70% van de patiënten het er levend vanaf.

Juffermans werkt sinds 2006 als arts op de intensive care: “Ik wist meteen: dat ga ik doen. Alle onderdelen van de geneeskunde komen aan bod: ademhaling, circulatie, immunologie, bloedings- en stollingsproblemen. Ik hou van de breedte. Het is een technisch vak. Doordat we alles 24 uur per dag monitoren – van de hoeveelheid bloed die door iemands hart gaat tot de grootte van de ademteugen – kun je het effect van iedere behandeling heel nauwkeurig meten. Maar er komt ook veel psychologie bij kijken: naasten begeleiden door eerlijk te zijn en ze te ondersteunen in hun verdriet.” Drie dagen per week werkt Juffermans tegenwoordig als arts. De rest van haar tijd vult ze, samen met een team van promovendi, met onderzoek. Zo ontdekte haar onderzoeksteam dat bloedtransfusies een rampzalige uitwerking kunnen hebben op de patiënten op hun afdeling. Tot dan toe was de redenering van artsen vaak: baat het niet, dan schaadt het niet, maar inmiddels is de medische praktijk aangepast op dit nieuwe inzicht.

Vorig jaar april werd Juffermans benoemd tot hoogleraar Translationele Intensive Care Geneeskunde – waarbij dat translationele betekent dat de resultaten uit het laboratorium terug moeten vloeien de praktijk in: naar het ziekenhuisbed. Als hoogleraar houdt ze zich bezig met de uitval van orgaanfuncties: “Artsen kunnen dankzij beademingsmachines en dialyseapparaten veel organen overnemen die niet goed meer werken, maar wat voor processen er zich precies afspelen binnen zo’n aangetast orgaan? En tot welk moment de schade nog omkeerbaar is? Daar weten we te weinig van. Zodra we dat eenmaal begrijpen, kunnen we ons richten op de behándeling van die orgaanschade, in plaats van het louter overnemen van de functies.”

Tot slot: is het ritme van – ah, ah, ah, ah – Staying Alive ook niet het tempo waarop hartmassage toegediend moet worden? Juffermans: “Ja, klopt, zo wordt dat wel onderwezen. Afgelopen donderdag deed ik zelf borstkascompressie en, even denken hoor, nee, ik heb niet aan de Bee Gees gedacht – daarvoor heb ik het misschien al te vaak gedaan. ”

andere verhalen uit de serie toga